Prowadzenie gospodarstwa metodami ekologicznymi wymaga podejmowania wielu działań, które pozwolą na poprawę i utrzymanie odpowiedniej żyzności gleby.
Wśród sposobów wpływających na poprawę żyzności w tym lepsze plonowanie roślin można wymienić:
– wdrożenie właściwego płodozmianu;
W rolnictwie ekologicznym prawidłowo ułożony płodozmian powinien być płodozmianem o dłuższej rotacji (5-7 lat) niż w przypadku płodozmianów stosowanych w gospodarstwach konwencjonalnych. Potwierdza to zasada iż „dany gatunek roślin plonuje tym wyższej im rzadziej uprawiany jest na tym samym polu”. W płodozmianie oprócz zbóż, roślin okopowych czy innych gatunków nie powinno też zabraknąć roślin bobowatych lub ich mieszanek z trawami.
Poprzez właściwie przygotowany i wdrożony płodozmian można w efektywny sposób wpływać na kształtowanie życia biologicznego gleby. Im większa ilość mikroorganizmów w glebie czyli bogatsze życie biologiczne gleby – tym większa żyzność gleby.
– zastosowanie odpowiedniego poziomu nawożenia nawozami dopuszczonymi do stosowania w ekologicznej metodzie produkcji, a także uprawa roślin przeznaczonych na tzw. zielony nawóz;
W rolnictwie ekologicznym stawia się na to, aby w gospodarstwie był tzw. zamknięty obieg materii. Wyprodukowane w gospodarstwie nawozy pochodzące od utrzymywanego inwentarza pozwolą na ograniczenie kosztów związanych z zakupem np. obornika czy gnojówki, a ich zastosowanie umożliwi stopniowe uwalnianie składników pokarmowych do gleby.
W przypadku braku możliwości wytworzenia nawozów naturalnych w gospodarstwie należy dostarczać do gleby składników pokarmowych poprzez stosowanie kompostu lub też uprawę roślin na tzw. zielony nawóz.
W rolnictwie ekologicznym warto jest prowadzić uprawę międzyplonów, w których powinny dominować rośliny bobowate lub ich mieszanki. Ich uprawa jest szczególnie zalecana z uwagi na brak możliwości stosowania syntetycznych nawozów azotowych w tym systemie produkcji. Międzyplony ozime mają większe znaczenie w rolnictwie ekologicznym niż poplony ścierniskowe, a jako międzyplon ozimy polecana jest mieszanka żyta z wyką ozimą.
– utrzymanie właściwego odczynu gleby, aby było możliwe efektywne pobieranie składników pokarmowych przez rośliny;
Przy bardzo niskim odczynie gleby należy przeprowadzić zabieg wapnowania stosując nawozy wapniowe lub środki wapniujące dostosowane do rolnictwa ekologicznego. Muszą to być nawozy wolno działające, będące naturalnymi kopalinami skał wapiennych lub dolomitowych.
Przy niskim pH można bezpiecznie uprawiać rośliny niewrażliwe na zakwaszenie podłoża np. żyto czy łubin żółty. Natomiast uprawa roślin wrażliwych na niski odczyn takich jak: lucerna, pszenica, jęczmień, kukurydza, soja czy groch- na takim stanowisku może skutkować brakiem wydania przez nie plonu.
Źródło:
K. Jończyk; „Płodozmiany w rolnictwie ekologicznym”, CDR Brwinów O/Radom, 2005r;
M. Krysztoforski, D. Orlicka „Gospodarowanie składnikami nawozowymi w gospodarstwach ekologicznych”, CDR O/Radom, 2025r.
Zdjęcie pochodzi ze strony https://www.farmer.pl/
