Odmiany ogórka gruntowego do upraw prowadzonych metodami ekologicznymi powinny charakteryzować się szybkim wzrostem oraz dużą powierzchnią liści, pozwalającą na szybkie okrycie gleby masą liściową powodując ograniczenie zachwaszczenia. Warte uwagi są też odmiany, których rośliny mają zwarty i wzniesiony pokrój – co umożliwia przewietrzanie, a także silny i głęboki system korzeniowy pozwalający na łatwy dostęp do wody i składników odżywczych znajdujących się w głębszych warstwach gleby. Odmiany do upraw ekologicznych powinny być odporne lub przynajmniej tolerancyjne na groźne choroby takie jak: mączniak prawdziwy oraz mączniak rzekomy, kanciastą plamistość ogórka, parch dyniowatych oraz wirusa CMV. Ponadto nasiona przeznaczone do produkcji ekologicznej powinny posiadać certyfikat ekologiczny oraz charakteryzować się siłą kiełkowania wynoszącą powyżej 70%, zaś materiał siewny ma być w kategorii: kwalifikowany lub standard.
Wśród odmian polecanych do ekologicznej uprawy w literaturze źródłowej wymieniane są następujące odmiany:
- Ares F1– Hodowcą tej odmiany jest Instytut Ogrodnictwa ‒ PIB. Rośliny tej odmiany są odporne na niekorzystne warunki klimatyczne takie jak: chłody, suszę i wiatry. Ares F1 to odmiana charakteryzująca się długim okresem wegetacji umożliwiającym zbiory nawet do końca września oraz wysokim plonowaniem. Jej owoce są średniej długości i nie wykazują tendencji do przerastania na grubość, żółknięcia oraz zniekształceń. Dodatkowo odznaczają się wysoką trwałością po zbiorze, a przy konsumpcji są chrupkie i pozbawione goryczy;
- Arko F1– Jest to odmiana wczesna, której hodowcą jest PlantiCo ‒ Hodowla i Nasiennictwo Ogrodnicze Zielonki sp. z o.o. Należy do odmian bardzo plennych, a jej owoce polecane się do kiszenia i konserwowania. Ogórki mogą być również przeznaczone do bezpośredniej konsumpcji. Owoce tej odmiany są ciemnozielone i smukłe, nie wykazują tendencji do zniekształceń;
- Gaja F1– Jest to odmiana wyhodowana przez Instytut Ogrodnictwa ‒ PIB. Tak jak odmiana Arko F1 należy do grupy odmian wczesnych i bardzo plennych. Jest szczególnie polecana z uwagi stabilność w plonowaniu oraz wysoki plon wczesny, znacznie przewyższają wiele innych odmian zarówno polskich jak i zagranicznych. Owoce tej odmiany wykazują wysoką trwałość po zbiorze, nie wykazują tendencji do przerastania na grubość, żółknięcia oraz zniekształceń. Uznawane są za chrupkie i bardzo smaczne, bez goryczy;
- Horizon F1– Odmiana Horizon F1 podobnie jak odmiana Arko F1 została wyhodowana przez ‒ PlantiCo ‒ Hodowla i Nasiennictwo Ogrodnicze Zielonki sp. z o.o. Jest to odmiana bardzo wczesna, której owoce szczególnie polecane są do kwaszenia i konserwowania. Wynika to przede wszystkim z braku tendencji do przerastania owoców na grubość;
- Ibis F1– Jest to odmiana wyhodowana przez Instytut Ogrodnictwa. Należy do grupy odmian bardzo plennych oraz odpornych na niedobór wody w glebie. Można ją uprawiać w gruncie bez konieczności przykrywania agrowłókniną przy braku ryzyka związanego z powstaniem uszkodzeń chłodowych. Wynika to z faktu, iż jest to odmiana bardzo tolerancyjna na obniżone temperatury w fazie wschodów i pierwszych liści. Daje owoce nie przyrastające na grubość, z niewielką komorą nasienną, określane przez konsumentów jako smaczne i pozbawione goryczy;
- Ikar F1– Podobnie jak odmiany Ares F1, Gaja F1, Ibis F1 została wyhodowana przez Instytut Ogrodnictwa. Jest to odmiana bardzo plenna, której rośliny odznaczają się silnym wzrostem i długim okresem wegetacji. Zaliczana jest do grupy odmian cenionych ze względu na atrakcyjny wygląd owoców i ich walory smakowe. Owoce są stosunkowo krótkie, nieprzerastające na grubość, w smaku chrupkie i pozbawione goryczy. Ich zaletą jest fakt, iż nie miękną i nie wytwarzają pustych przestrzeni;
- Magnetar F1– Hodowcą tej odmiany jest PlantiCo ‒ Hodowla i Nasiennictwo Ogrodnicze Zielonki sp. z o.o. Odmiana ta uznawana jest za bardzo plenną, której owoce nie wykazują tendencji do grubienia i żółknięcia. Owoce cechują się atrakcyjnym kształtem, posiadają niewielkie bruzdowanie i lekko zaokrąglone końce. Są one polecane zarówno do kwaszenia jak i konserwowania;
-Parys Skierniewicki F1- został wyhodowany przez Instytut Ogrodnictwa. Cechą charakterystyczną tej odmiany fakt, iż są to rośliny szybko rosnące o otwartym pokroju, z przewagą kwiatów żeńskich. Otwarty pokrój pozwala na łatwiejszy zbiór, co jest szczególnie korzystne w przypadku tej odmiany, gdyż uznawana jest ona za odmianę bardzo plenną. Jej owoce przez cały okres wegetacji nie przyrastają na grubość, są smukłe oraz bardzo smaczne. W przypadku ich przetwórstwa nie wykazują tendencji do mięknięcia; - Starter F1 – Jest to odmiana bardzo wczesna i plenna, która została wyhodowana przez PlantiCo ‒ Hodowla i Nasiennictwo Ogrodnicze Zielonki sp. z o.o. Szczególnie korzystną cechą tej odmiany jest fakt, iż jej owoce nie są gorzkie w smaku nawet przy niekorzystnych warunkach pogodowych. Dodatkowo nadają się do konserwowania i kwaszenia, a także nie wykazują tendencji do przerastania na grubość;
- Zefir F1– Jest to odmiana dająca wysoki plon wczesny, której hodowcą jest Instytut Ogrodnictwa. Uznawana jest za odmianę plenną i stabilną w plonowaniu. Jej rośliny charakteryzują się silnym wigorem i dobrym, ciągłym wzrostem, zaś owoce nie wykazują tendencji do przyrastania na grubość. Ponadto owoce tej odmiany odznaczają się wysoką zawartością suchej masy, cukrów, witaminy C, a także niskim poziomem azotanów. Mogą być wykorzystywane do przetwórstwa lub też do bezpośredniego spożycia.
Warto też pamiętać o tym, że wybór materiału siewnego i odpowiedniej odmiany powinien być podyktowany produkcją dla potencjalnego klienta i jego zapotrzebowania na ogórki przeznaczone do bezpośredniej konsumpcji lub przetwórstwa.
Autor: Agnieszka Kurcius
Źródło: Praca zbiorowa pod redakcją dr Magdaleny Ptaszek, 2023, „ Metodyka ekologicznej produkcji ogórka w uprawie gruntowej”, Instytut Ogrodnictwa- Państwowy Instytut Badawczy Skierniewice.
Praca zbiorowa pod redakcją dr Ireny Babik, 2004, „Ekologiczne metody uprawy ogórka”- materiały dla rolników, Radom.
Zdjęcia: A .Kurcius
