Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie wraz z partnerami: Kombinatem Rolnym Kietrz Sp. z o.o., DANKO Hodowla Roślin Sp. z o.o. – Zakład Nasienno‑Rolny Modzurów oraz COBORU – Stacją Doświadczalną Oceny Odmian w Głubczycach, zorganizował konferencję „Era zrównoważonego rolnictwa w Kietrzu” w dniach 27-28 sierpnia.
Śląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Częstochowie podczas tego wydarzenia reprezentowali: Zastępca Dyrektora ŚODR w Częstochowie Pani Ewa Widuch, Pani Anna Szymik- Dyrektor ŚODR Oddziału w Mikołowie , kierownik Działu Technologii Produkcji Rolniczej i Doświadczalnictwa Oddział Mikołów -Teresa Giel oraz doradcy rolniczy z naszego województwa śląskiego: Edyta Płazak – Kowal, Rafał Przybyła, Marcin Piecha.
Konferencja zrealizowana została w ramach Planu Operacyjnego KSOW+ 2026, stanowiła przestrzeń wymiany wiedzy pomiędzy rolnikami, doradcami, naukowcami oraz przedstawicielami administracji publicznej. Celem konferencji była prezentacja kierunków rozwoju nowoczesnego i zrównoważonego rolnictwa oraz praktycznych rozwiązań wspierających efektywność produkcji rolnej przy jednoczesnym poszanowaniu środowiska.
Tematyka dwu-dniowej konferencji obejmowała: Rolnictwo 4.0, rolnictwo precyzyjne i cyfryzacja, nowoczesna hodowla bydła mlecznego, materiał siewny, doświadczenia odmianowe oraz uprawa soi. Konferencja obejmowała cześć merytoryczną – wykładową i część praktyczną, podczas której prowadzone były dyskusje pomiędzy prelegentami i uczestnikami. Podczas części praktycznej uczestnicy oglądali m.in. gospodarstwo Langowo, zakład nasienno-rolny DANKO, poletka doświadczalne oraz park maszynowy Kombinatu Rolnego Kietrz.
Konferencja była przede wszystkim przestrzenią wymiany doświadczeń i dobrych praktyk dotyczących skutecznego łączenia opłacalności produkcji, wdrażania nowych technologii oraz troski o ochronę środowiska.
Referat pt. „Postęp biologiczny – najtańsza i najbardziej zrównoważona technologia w rolnictwie”, poświęcony pracom oraz osiągnięciom w zakresie hodowli roślin i produkcji materiału siewnego, przedstawiła Pani Dyrektor Zakładu Hodowli Roślin DANKO Sp. z o.o., Małgorzata Niewińska.
Podkreśliła, że praca hodowlana jest procesem niezwykle wymagającym, żmudnym i czasochłonnym, a uzyskanie nowych, wartościowych odmian zajmuje zazwyczaj od 8 do 12 lat. W związku ze zmieniającym się klimatem praca hodowlana jest niezwykle istotna. Dzięki tworzeniu nowych odmian możliwe jest zwiększanie odporności roślin na niekorzystne warunki klimatyczne, takie jak susze, wysokie temperatury czy pojawiające się nowe szkodniki i choroby, które każdego roku powodują znaczne straty w uprawach. Rozwój hodowli roślin pozwala więc lepiej dostosować rolnictwo do zachodzących zmian klimatycznych, a jednocześnie ograniczać negatywny wpływ produkcji rolnej na środowisko. Ma to szczególne znaczenie dla zapewnienia stabilnej produkcji oraz dostępu do zdrowej i bezpiecznej żywności w przyszłości.
Kombinat Rolny Kietrz Sp. z o.o. przedstawił Dyrektor ds. Produkcji Roślinnej, Pan Marek Oblicki w referacie pt. „Innowacje w praktyce dużych gospodarstw Kombinatu Rolnego Kietrz Sp. z o.o.
Obecnie Kombinat gospodaruje na około 9200 ha i zatrudnia około 300 osób. Prowadzi zarówno produkcję roślinną, jak i zwierzęcą. W produkcji roślinnej dominują pszenica, kukurydza, buraki cukrowe i rzepak, a gospodarstwo produkuje również m.in. soję, groch, jęczmień, żyto oraz rośliny paszowe. Dysponuje także centralnym magazynem o pojemności około 70 tys. ton. Istotnym kierunkiem rozwoju jest rolnictwo precyzyjne. Od 2018 r. Kombinat wykorzystuje systemy automatycznego prowadzenia maszyn. Po zastosowaniu stacji RTK dokładność prowadzenia została zwiększona do około 3 cm. Pozwala to ograniczać nakładanie się przejazdów, zmniejszać zużycie nawozów i środków ochrony roślin oraz wykonywać zabiegi również w nocy i w trudniejszych warunkach.
Drony i sztuczna inteligencja. Ciekawym przykładem zastosowania nowych technologii jest wykorzystanie drona wyposażonego w sześć kamer oraz algorytmy sztucznej inteligencji do wykrywania chwastów w burakach cukrowych. Na powierzchni około 300 ha system identyfikował chwasty, a następnie przygotowywał mapę umożliwiającą sterowanie pojedynczymi dyszami opryskiwacza. Takie rozwiązanie pozwala ograniczać zużycie herbicydów i kierować zabieg dokładnie tam, gdzie jest potrzebny. Innowacja ma wartość wtedy, gdy przekłada się na konkretny efekt – większą efektywność produkcji, oszczędność zasobów, lepszą organizację pracy i większą odporność gospodarstwa na zmiany klimatyczne i rynkowe.
Kombinat Rolny Kierz jest zdecydowanie przykładem gospodarstwa przyszłości. Kombinat Rolny Kietrz może być przedstawiany jako przykład nowoczesnego i perspektywicznego gospodarstwa rolnego, które łączy tradycyjne doświadczenie rolnicze z nowoczesnymi technologiami, innowacyjnymi metodami produkcji oraz dbałością o efektywność i ochronę środowiska.
Zakończeniem dwu-dniowej intensywnej konferencji łączącej wiedzę z praktyką była debata, której moderatorem był profesor Marcin Gołębiewski- SGGW. Uczestnikami debaty byli:
- Marcin Oszańca– Dyrektor CDR w Brwinowie
- Mariusz Sikora– Prezes Zarządu KR w Kietrzu
- Wojciech Żłobicki– Kierownik Działu Badawczo-Doświadczalnego- Stacja Oceny Odmian w Głubczycach- COBORU
- Sławomir Stelmasiak– Prezes DANKO
- Nina Dobrzyńska– Zastępca Dyrektora ds. Strategii i Rozwoju w Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin- PIB w Radzikowie
- Adam Baucza– Prezes Zarządu Fundacji Rozwoju Rolnictwa Terra Nostra
- Jacek Kopaniecki– Przewodniczący Rady Powiatowej Izby Rolniczej w Opolu, powiat głupczycki
- Marcin Ziaja– Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka
Zrównoważone rolnictwo szuka połączenia pomiędzy produkcją żywności a ekonomią gospodarstwa przy jednoczesnym zachowaniu równowagi w przyrodzie. Sposób prowadzenia produkcji rolnej powinien zapewniać: opłacalność ekonomiczną gospodarstwa, bezpieczeństwo żywnościowe oraz ochronę środowiska – bez nadmiernego zużywania zasobów potrzebnych przyszłym pokoleniom.
Najważniejsze zasady
- Ochrona gleby – płodozmian, międzyplony, ograniczanie erozji i zwiększanie zawartości próchnicy.
- Racjonalne gospodarowanie wodą – ograniczanie strat wody, retencja i nawadnianie dostosowane do potrzeb roślin.
- Ochrona bioróżnorodności – m.in. miedze, pasy kwietne, zadrzewienia oraz ograniczanie presji na organizmy pożyteczne.
- Ograniczanie środków chemicznych – integrowana ochrona roślin i stosowanie nawozów oraz środków ochrony roślin tylko wtedy, gdy są potrzebne.
- Rolnictwo precyzyjne – wykorzystanie GPS, czujników, map zasobności gleby i danych do precyzyjnego nawożenia czy ochrony roślin.
- Gospodarka obiegiem zamkniętym – wykorzystywanie nawozów naturalnych, resztek pożniwnych i produktów ubocznych.
- Ograniczanie emisji – efektywne wykorzystanie nawozów azotowych, ograniczanie zużycia paliwa i energii oraz zwiększanie sekwestracji węgla w glebie.
- Opłacalność ekonomiczna – zrównoważone gospodarstwo musi być również ekonomicznie trwałe.
Jak podkreślali uczestnicy debaty, istotą obecnych działań zmierzających do poprawy sytuacji polskiego rolnictwa jest daleko idąca współpraca wszystkich instytucji rolniczych oraz podążanie za obecnymi potrzebami rolników w tym tak niezrównoważonym obecnie świecie.
Autor tekstu i zdjęć: Edyta Płazak-Kowal
